Rekenmethodes voor gebedstijden
Gebedstijden volgen de zon. Dhuhr, Asr en Maghrib zijn bij bijna alle methodes gelijk, want de zonnemiddag, de schaduwlengte en zonsondergang staan vast. Het verschil zit in Fajr en Isha: die beginnen als de zon een bepaald aantal graden onder de horizon staat, en over dat aantal graden verschillen de methodes. Er is geen tabel die de enige juiste is; volg bij twijfel de tabel van je eigen moskee.
De methodes
| Methode | Fajr | Isha | Herkomst en gebruik |
|---|---|---|---|
| Muslim World League | 18 graden | 17 graden | Internationale islamitische organisatie; veel gebruikt in Europa en de standaard op deze site. |
| Diyanet (Turkije) | 18 graden | 17 graden | Het Turkse presidium voor religieuze zaken. Telt bij zonsopkomst, Dhuhr, Asr en Maghrib vaste minuten op of af. |
| ISNA (Noord-Amerika) | 15 graden | 15 graden | Islamic Society of North America, gebruikt in de Verenigde Staten en Canada. |
| Egyptische autoriteit | 19,5 graden | 17,5 graden | De Egyptische autoriteit voor landmeting, gebruikt in Egypte en delen van Afrika en het Midden-Oosten. |
| Umm al-Qura (Mekka) | 18,5 graden | 90 minuten na Maghrib | De kalender van Mekka, gebruikt in Saoedi-Arabië. Isha valt een vast aantal minuten na Maghrib. |
| Universiteit van Karachi | 18 graden | 18 graden | De universiteit van islamitische wetenschappen in Karachi, gebruikt in Pakistan, India, Bangladesh en Afghanistan. |
| Marokko (ministerie Habous) | 19 graden | 17 graden | Het Marokkaanse ministerie van Habous en Islamitische Zaken, gebruikt in Marokko. |
Vandaag in Rotterdam met elke methode
vrijdag 2 oktober 2026, met Asr volgens Shafi en de standaard zomercorrectie.
| Methode | Fajr | Zonsopk. | Dhuhr | Asr | Maghrib | Isha |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Muslim World League | 05:52 | 07:44 | 13:32 | 16:34 | 19:17 | 21:03 |
| Diyanet (Turkije) | 05:52 | 07:37 | 13:36 | 16:38 | 19:24 | 21:03 |
| ISNA (Noord-Amerika) | 06:12 | 07:44 | 13:32 | 16:34 | 19:17 | 20:50 |
| Egyptische autoriteit | 05:41 | 07:44 | 13:32 | 16:34 | 19:17 | 21:06 |
| Umm al-Qura (Mekka) | 05:48 | 07:44 | 13:31 | 16:34 | 19:17 | 20:47 |
| Universiteit van Karachi | 05:52 | 07:44 | 13:32 | 16:34 | 19:17 | 21:10 |
| Marokko (ministerie Habous) | 05:45 | 07:44 | 13:31 | 16:34 | 19:17 | 21:03 |
Asr: Shafi en Hanafi
Voor Asr bestaan 2 tijden. Volgens Shafi, Maliki en Hanbali begint Asr als de schaduw van een voorwerp even lang is als het voorwerp zelf, bovenop de schaduw van de zonnemiddag; volgens Hanafi als die schaduw 2 keer zo lang is. Op elke plaatspagina kun je Hanafi kiezen.
Zomercorrectie: hoge breedtegraad
Nederland ligt zo noordelijk dat de zon in de zomer niet diep genoeg onder de horizon zakt voor de gewone Fajr- en Isha-hoek. De zomercorrectie bepaalt dan een vervangende tijd, als deel van de nacht tussen zonsondergang en zonsopkomst. Deze site kent 3 varianten:
- Hoekmethode (standaard): Isha valt uiterlijk een deel van de nacht na zonsondergang dat bij de hoek hoort (bij 17 graden 17/60 van de nacht); voor Fajr geldt hetzelfde voor zonsopkomst.
- Midden van de nacht: Isha valt uiterlijk op het midden van de nacht, Fajr op zijn vroegst op dat midden.
- Zevende van de nacht: Isha valt uiterlijk 1/7 van de nacht na zonsondergang, Fajr op zijn vroegst 1/7 van de nacht voor zonsopkomst.
Op 21 juni 2026 in Rotterdam (Muslim World League) zakt de zon niet tot 17 graden, dus zonder correctie is er geen Isha-tijd. Met de correctie wordt dat:
| Zomercorrectie | Fajr | Isha |
|---|---|---|
| Hoekmethode (standaard) | 03:11 | 00:09 |
| Midden van de nacht | 01:44 | 01:44 |
| Zevende van de nacht | 04:20 | 23:08 |
Fajr en Isha in Rotterdam over het jaar
MaghribIsha met correctieIsha zonder correctieFajr met correctieFajr zonder correctie
De sprongen in maart en oktober zijn de overgang naar zomer- en wintertijd. Waar de gestippelde lijn ontbreekt, zakt de zon niet diep genoeg voor de hoek.
Veelgestelde vragen over rekenmethodes
Welke gebedstijden zijn juist?
Er is geen tabel die de enige juiste is: elke tabel is berekend volgens een methode met eigen hoeken voor Fajr en Isha, soms met eigen correcties. Volg bij twijfel de tabel van je eigen moskee. Deze site toont bij elke tijd welke methode is gebruikt, zodat je kunt vergelijken.
Waarom verschillen gebedstijden per moskee?
Moskeeën gebruiken verschillende rekenmethodes, met andere hoeken voor Fajr en Isha, en sommige tellen er vaste minuten bij op. Vandaag, vrijdag 2 oktober 2026, scheelt Fajr in Rotterdam daardoor 31 minuten tussen de vroegste en de laatste methode, en Isha 23 minuten. In de zomer komt daar de zomercorrectie bij, die per moskee kan verschillen.
Hoe worden gebedstijden berekend?
Gebedstijden worden berekend uit de stand van de zon op een plaats: Dhuhr na de zonnemiddag, Asr op basis van de schaduwlengte, Maghrib bij zonsondergang, en Fajr en Isha als de zon een bepaald aantal graden onder de horizon staat. Deze site rekent met de open-source bibliotheek adhan en de coördinaten van elke plaats, afgerond op hele minuten.
Wat is het verschil tussen Shafi en Hanafi Asr?
Volgens Shafi (en Maliki en Hanbali) begint Asr als de schaduw van een voorwerp even lang is als het voorwerp zelf, bovenop de schaduw van de zonnemiddag; volgens Hanafi als die schaduw 2 keer zo lang is. Daardoor valt Hanafi-Asr later: vandaag in Rotterdam 48 minuten, op 21 juni 1 uur en 15 minuten en op 21 december 29 minuten.